Wanneer prikkels zwaarder wegen dan weeën

Hoe werkt bevallen met een snel werkend zenuwstelsel? In dit blog lees je waarom sommige vrouwen niet vastlopen op pijn, maar op prikkels. Vanuit ervaring in de kraamzorg wordt uitgelegd hoe een overactief zenuwstelsel invloed heeft op ontspanning, overgave en het verloop van de bevalling, en waarom minder ruis vaak het echte verschil maakt.

 

In de eerste uren van een bevalling kon ik het vaak al zien. Niet wie het meeste pijn zou krijgen, maar wie het zwaar zou krijgen. Dat zat niet in de kracht van de weeën. Het zat in alles eromheen.

 

Zoals in: 

* Geluiden. 

* Mensen die binnenkwamen en weer vertrokken. 

* Vragen. 

* Lichten. 

* Verwachtingen. 

* Aanrakingen. 

* Gedachten die bleven draaien. 

Sommige vrouwen leken alles tegelijk op te merken. Alles kwam binnen. En hun lichaam stond al op scherp nog vóór de bevalling echt op gang was.

In mijn werk als kraamverzorgster viel me iets op dat ik lange tijd niet goed kon duiden. Er waren vrouwen die fysiek sterk waren, goed voorbereid, gemotiveerd, vol wensen en toch vroeg in de bevalling vastliepen. Niet omdat ze het niet aankonden. Maar omdat hun systeem vol raakte. Het waren vaak vrouwen die: veel registreerden, snel schakelden, moeilijk konden ‘zakken’, alert bleven, ook als rust nodig was Ze deden niets fout. Hun lichaam reageerde logisch.

Bevallen is geen kwestie van doorzetten. Wat vaak onderschat wordt, is dat bevallen geen activiteit is die je actief uitvoert. Je hoeft het niet te sturen, te controleren of te beheersen. Bevallen gebeurt wanneer het lichaam de ruimte krijgt. En ruimte ontstaat alleen als het zenuwstelsel kan ontspannen. Voor vrouwen die alles intens voelen, is dat lastiger. Niet omdat ze minder aankunnen, maar omdat hun systeem meer informatie tegelijk verwerkt. Als er dan wordt gevraagd om: ‘ontspan maar’ ‘laat los’ ‘focus op je ademhaling’ … terwijl alles in het lijf al ‘aan’ staat, werkt dat niet.

Waarom afleiding alleen niet genoeg is In veel bevallingen zie je hulpmiddelen ingezet om pijn te verlichten of af te leiden. Een kam. Ademtechnieken. Visualisaties. Dat kan helpend zijn.

Maar wat ik zag, was dit: Als de basis ontbreekt, rust, veiligheid, overzicht, dan blijft het dweilen met de kraan open. Afleiding werkt alleen als het zenuwstelsel daar ruimte voor heeft. Als het systeem al overprikkeld is, voegt elk extra hulpmiddel soms juist iets toe. Meer input. Meer moeten. Meer ruis. Minder ruis maakt verschil.

Wat dus wél verschil maakte, was vaak verrassend eenvoudig.

Minder mensen in de ruimte

Minder praten

Zachter licht

Minder aanraking

Minder beslissingen tegelijk

En vooral: minder verwachting dat iemand iets moest doen.

Op het moment dat de ruis afnam, zag je lichamen zakken. Ademhaling veranderde. Spanning liet los. De bevalling kreeg weer ruimte. Niet omdat het ineens makkelijk werd. Maar omdat het lichaam weer mee kon werken. Dit gaat niet alleen over de bevalling Wat ik later pas echt begon te begrijpen: Dit stopt niet bij de geboorte. Vrouwen die tijdens de bevalling over hun grens gingen, hadden het vaak ook zwaarder in de kraamtijd.

Slaapgebrek. 

Huilen.

Bezoek.

Verwachtingen.

Hetzelfde systeem.

Dezelfde gevoeligheid.

Daarom begint voorbereiding niet bij weeën of ademhaling. Het begint bij begrijpen hoe jouw lichaam reageert op prikkels.

Je hoeft hier geen naam aan te geven. Geen diagnose. Geen hokje. Als je jezelf herkent in: alles intens voelen, moeilijk kunnen ontspannen als er veel gebeurt, snel ‘vol’ raken … dan zegt dat genoeg. Het betekent niet dat je anders moet worden. Het betekent dat je andere voorwaarden nodig hebt.

Waarom ik hier een gids over heb geschreven?  Omdat ik te vaak vrouwen heb zien denken dat ze faalden. Terwijl hun lichaam precies deed wat het kon.

Bevallen vraagt geen doorzettingsvermogen. Het vraagt omstandigheden waarin het lichaam kan zakken. Minder ruis. Meer ruimte. Dat is geen luxe. Dat is een voorwaarde.

Dit blog is gebaseerd op mijn ervaring in de kraamzorg en vormt de basis van mijn gids "Hoe werkt bevallen met een snel reagerend zenuwstelsel", voor vrouwen die alles intenser voelen en willen begrijpen wat hun lichaam nodig heeft.